Yüksek karbonlu çeliğin kaynaklanması neden daha zordur?

Yüksek karbonlu çelik w(C) değeri 0,6%'den yüksek olan, orta karbonlu çelikten daha fazla sertleşme eğilimi gösteren ve soğuk çatlak oluşumuna karşı daha hassas olan yüksek karbonlu martensit oluşturan karbon çeliğini ifade eder. Aynı zamanda, kaynak ısısından etkilenen bölgede oluşan martensitik yapı sert ve kırılgandır, bu da bağlantının plastisitesinde ve tokluğunda büyük bir düşüşe yol açar. Bu nedenle, yüksek karbonlu çeliğin kaynaklanabilirliği oldukça zayıftır ve eklemin performansını sağlamak için özel bir kaynak işlemi benimsenmelidir. 

Bu nedenle genellikle kaynaklı yapılarda nadiren kullanılır. Yüksek karbonlu çelik esas olarak şaftlar, büyük dişliler ve kaplinler gibi yüksek sertlik ve aşınma direnci gerektiren makine parçaları için kullanılır.

Çelikten tasarruf etmek ve işleme teknolojisini basitleştirmek için, bu makine parçaları genellikle kaynaklı yapılarla birleştirilir. Yüksek karbonlu çelik bileşenlerin kaynağı da ağır makine yapımında karşılaşılan bir durumdur. Yüksek karbonlu çelik kaynağın kaynak işlemi formüle edilirken, oluşabilecek her türlü kaynak hatası kapsamlı bir şekilde analiz edilmeli ve ilgili kaynak işlemi önlemleri alınmalıdır.

  • Yüksek Karbonlu Çeliklerin Kaynaklanabilirliği

1.1 Kaynak yöntemi

Yüksek karbonlu çelik esas olarak yüksek sertlik ve yüksek aşınma direncine sahip yapılarda kullanılır, bu nedenle ana kaynak yöntemleri elektrot ark kaynağı, lehimleme ve tozaltı ark kaynağıdır.

1.2 Kaynak malzemeleri

Yüksek karbonlu çeliğin kaynağı genellikle birleştirme ve ana metal arasında aynı mukavemeti gerektirmez. Elektrot ark kaynağı için genellikle güçlü kükürt giderme kabiliyetine, biriken metalin düşük difüzlenebilir hidrojen içeriğine ve iyi tokluğa sahip düşük hidrojenli elektrotlar seçilir.

Kaynak metali ve ana metalin mukavemeti gerekli olduğunda, ilgili seviyedeki düşük hidrojenli bir elektrot seçilmelidir; kaynak metali ve ana metalin mukavemeti gerekli olmadığında, ana metalinkinden daha düşük bir mukavemet seviyesine sahip düşük hidrojenli bir elektrot seçilmelidir. Ana metalden daha yüksek mukavemet seviyesine sahip bir elektrot seçilemez.

Ana metalin kaynak sırasında ön ısıtılmasına izin verilmiyorsa, ısıdan etkilenen bölgede soğuk çatlakları önlemek için, iyi plastisiteye ve güçlü çatlak direncine sahip bir östenit yapısı elde etmek için östenitik paslanmaz çelik elektrotlar kullanılabilir.

1.3 Yiv hazırlığı

Kaynak metalindeki karbon kütle oranını sınırlamak için kaynaşma oranı azaltılmalıdır, bu nedenle kaynak sırasında genellikle U şeklinde veya V şeklinde oluklar kullanılır ve oluğun ve oluğun her iki tarafındaki 20 mm içindeki yağ lekelerinin ve pasın temizlenmesine dikkat edilmelidir.

1.4 Ön ısıtma

Yapısal çelik elektrotlarla kaynak yaparken, kaynaktan önce ön ısıtma yapılmalı ve ön ısıtma sıcaklığı 250°C ila 350°C arasında kontrol edilmelidir.

1.5 Ara Katman İşleme

Çok katmanlı çok pasolu kaynak için ilk pasoda küçük çaplı elektrotlar ve düşük akımlı kaynak kullanılır. Genel olarak, iş parçası yarı dikey kaynağa yerleştirilir veya kaynak çubuğu yanal olarak sallanmak için kullanılır, böylece ana metalin ısıdan etkilenen bölgesinin tamamı ön ısıtma ve ısı koruma etkileri elde etmek için kısa sürede ısıtılır.

1.6 Kaynak sonrası ısıl işlem

Kaynak işleminden hemen sonra, iş parçasını ısıtma fırınına koyun ve gerilim giderme tavlaması için 650°C'de ısı koruması gerçekleştirin.

  • Yüksek Karbonlu Çeliklerde Kaynak Hataları ve Önleyici Tedbirler

Yüksek karbonlu çeliğin sertleşme eğiliminin yüksek olması nedeniyle, kaynak sırasında sıcak çatlaklar ve soğuk çatlaklar meydana gelebilir.

2.1 Termal çatlaklar için önleyici tedbirler

1) Kaynağın kimyasal bileşimini kontrol edin, sülfür ve fosfor içeriğini sıkı bir şekilde kontrol edin ve kaynağın yapısını iyileştirmek ve ayrışmayı azaltmak için manganez içeriğini uygun şekilde artırın.

2) Kaynağın kesit şeklini kontrol edin ve kaynağın merkezinde ayrışmayı önlemek için genişlik-derinlik oranı biraz daha büyük olmalıdır.

3) Yüksek rijitliğe sahip kaynaklar için uygun kaynak parametreleri, uygun kaynak sırası ve yönü seçilmelidir.

4) Termal çatlakları önlemek için gerektiğinde ön ısıtma ve yavaş soğutma önlemleri alın.

5) Kaynaktaki kirlilik içeriğini azaltmak ve segregasyon derecesini iyileştirmek için elektrotun veya flaksın alkalinitesini arttırın.

2.2 Soğuk çatlaklar için önleyici tedbirler

1) Kaynaktan önce ön ısıtma ve kaynaktan sonra yavaş soğutma sadece ısıdan etkilenen bölgenin sertliğini ve kırılganlığını azaltmakla kalmaz, aynı zamanda kaynaktaki hidrojenin dışa doğru difüzyonunu da hızlandırır.

2) Uygun kaynak önlemlerini seçin.

3) Kaynaklı bağlantıların kısıtlama gerilimini azaltmak ve kaynakların gerilim durumunu iyileştirmek için uygun montaj ve kaynak sırasını benimseyin.

4) Uygun kaynak malzemeleri seçin, kaynak yapmadan önce kaynak çubuğunu ve eritkeni kurutun ve kullanıma hazır olduklarından emin olun.

5) Kaynaktan önce, kaynaktaki yayılabilir hidrojen içeriğini azaltmak için oluk çevresindeki ana metal yüzeyindeki su, pas ve diğer kirler dikkatlice temizlenmelidir.

6) Dehidrojenasyon işlemi kaynaktan hemen önce yapılmalıdır, böylece hidrojen kaynaklı bağlantıdan tamamen kaçabilir.

7) Gerilim giderme için tavlama işlemi, kaynaktaki hidrojenin dışa doğru difüzyonunu teşvik etmek için kaynaktan hemen sonra yapılmalıdır.

Bu Gönderiyi Paylaş